MỘT VÀI CẢM NHẬN KHI ĐỌC SÁCH VĂN
BẠN VĂN 1
(Chủ biên: Nguyễn Nguyên Bảy/ Nhà xuất bản Văn Học)
Hòa Phú Yên
Trong bầu không khí
nền văn học nước nhà hiện nay có phần u ám, nhiều xô bồ, nhiễu loạn; người ta
đang tự ca tụng những điều viển vong, hư ảo, thậm chí có người lại thờ ơ và
quay lưng lại với văn chương; Văn Bạn Văn 1 ra đời trong bối cảnh
ấy là một sự kiện thực sự có ý nghĩa, là điều vô cùng đáng quý và đáng trân
trọng.
Văn Bạn Văn 1 là tập sách tập hợp 38 bài, bao gồm những bài nhận
định, đánh giá, những bài ký, đò đưa, chân dung, truyện ngắn của 34 tác giả đến
từ mọi miền của đất nước. Và 1 bài viết hết sức có ý nghĩa “Cửu tụng bạn văn
Trần Hoài Dương” thay cho lời mở đầu của Chủ biên Nguyễn Nguyên Bảy. Bài Cửu
tụng nói lên được nhiều điều về đức tính, phẩm hạnh, tài năng của Trần Hoài
Dương. Nói rộng ra đó là những phẩm chất mà người viết chân chính cần phải có.
Đừng vì lợi ích cá nhân, đừng vì con đường công danh, vị nể, đừng vì
những suy nghĩ viễn vong mà làm những điều không đáng…
Sự góp mặt của
những tác giả trên với những tác phẩm trong tập sách, ở nhiều thể loại nó đã
làm nên sự đa dạng, phong phú của tập sách.
Bên cạnh những nhận
định, những bài đò đưa về thơ, về một số tác giả, tác phẩm đã từng ghi dấu ấn
trong lòng bạn đọc một thời còn có những bài ký sự, những truyện ngắn hết sức
độc đáo, mang tính thời sự và có giá trị nhân văn. Đánh thức phần lương tri,
trách nhiệm của con người trong cuộc sống vốn đa diện, đa chiều của đời sống
hiện đại.
Sách Văn Bạn
Văn (Tập 1) dày 300 trang, bìa cứng, khổ 20 x 20, Nhà xuất bản Văn học
ấn hành tháng 1/2013, tập hợp gồm 34 tác giả với 38 tác phẩm. Tác giả góp mặt
ít nhất 1 bài, nhiều nhất là 2 bài. Với cách bài trí từ bìa sách đến nội dung
từng phần trong sách và nhất là những tác phẩm được chọn, theo cá nhân tôi nhận
thấy nó rất bài bản, ấn tượng và chất lượng. Đặc biệt là cách phân chia
và gọi tên từng phần trong sách cũng rất “lạ”. Cách phân chia ấy chứng tỏ chủ
biên Nguyễn Nguyên Bảy là một người rất am tường và chuyên nghiệp về văn chương
chữ nghĩa. Sự phân chia và gọi tên như thế cho thấy ông là người rất cẩn trọng
tỉ mỉ và công phu trong việc đọc chọn, sắp xếp và biên tập. Tôi thích nhất cách
mà Nguyễn Nguyên Bảy gọi những bài bình bằng một cái tên khác cách gọi thông
thường đó là “Đò đưa”, cách gọi này vừa quen, vừa lạ, vừa giản dị khiêm
nhường nhưng nó cũng hàm chứa ý nghĩa vô cùng sâu sắc. Phải chăng, cuộc đời cầm
bút với những trải nghiệm thực tế đã giúp ông đưa ra những cách gọi mới, sát
đúng với thực tế như vậy?.
Sách Văn
Bạn Văn (Tập 1) được chia làm 2 phần:
Phần 1: Văn ngắn (Luận, Sự, Ký, Đò
đưa, Chân dung…)
Với sự góp mặt của
Hoàng Thụy Anh, Phạm Đình Ân, Trần Văn Cung, Văn Giá, Trần Vân Hạc, Nguyễn Văn
Hòa, Hoàng Xuân Họa, Nguyên Khôi, Vũ Bình Lục, Nguyễn Khắc Phục, Lê Xuân Quang,
Nguyễn Thái Sơn, Hoàng Trung Thông, Hoàng Vũ Thuật, Trần Huy Thuận, Nguyễn Anh
Tuấn, Triệu Xuân.
Trong phần 1 này,
người đọc sẽ được thưởng thức nhiều bài viết rất ấn tượng và sâu sắc. Điều chắc
chắn là sẽ gợi lên cho người đọc bao điều thú vị. Các bài viết mổ xẻ, phân
tích, bình giá … trên nhiều phương diện và góc độ khác nhau. Và ở đó, chúng ta
sẽ biết thêm được nhiều điều, nhiều kiến thức bổ ích, nhiều tư liệu quý … Một
Nguyễn Khoa Điềm với những suy tư, trăn trở, những chiêm nghiệm cuộc đời trong
“Cõi lặng” khi trở về- sau cuộc giã từ chính trường, sống cuộc đời tự
do, khẳng định bản lĩnh và nhân cách của một tâm hồn thi sĩ đích thực (“Nguyễn
Khoa Điềm và chuyện ngược dòng về Cõi lặng”- Hoàng Thụy Anh). Một Văn Cao
là Nhạc sĩ- Thi sĩ tài hoa với những thăng trầm và bao biến cố đẩy đưa của cuộc
đời (“Văn Cao: Uống rượu say rồi hát Quốc ca”- Lê Xuân Quang). Bài văn
luận “Cái tai và văn hóa nghe” của Trần Huy Thuận” cho ta nhiều bài học
về lẽ sống, về văn hóa ứng xử, giao tiếp hằng ngày …
Hà Nội mảnh đất
hùng thiêng, là trái tim yêu của Tổ quốc, nơi những người con ở chính đất này
đi xa ai cũng nhớ về nó với một nỗi nhớ da diết, khôn nguôi; nơi mà những người
phương xa khi đến cũng đều có sức quyến rũ họ một cách kỳ lạ, với những người
chưa từng đến Hà Nội thì ai cũng khao khát một lần được đặt chân đến mảnh đất
này. Hà Nội có điều gì đặc biệt, Hà Nội có những gì mà có sức cuốn hút kỳ
diệu và lạ lùng như thế? Bạn đọc sẽ được thưởng thức qua một bài Tùy bút điện
ảnh viết khá đặc sắc với sự hiểu biết uyên thâm của một người từng sống và gắn
bó với Hà Nội. Đó là bài “Hà Nội bốn mùa” của Nguyễn Anh Tuấn. Mở đầu
bài tùy bút, Nguyễn Anh Tuấn đã có cách giới thiệu ấn tượng: “Đối với rất nhiều người Việt nam ở khắp đất
nước và ở khắp các phương trời xa xôi, Hà Nội là nỗi niềm đau đáu nhớ thương …
Và Hà Nội cũng trở nên gần gũi thân quen một cách lạ lùng đối với nhiều thế hệ
người Việt Nam cũng như đối với không ít vị khách nước ngoài… điều đó có thể lý
giải bằng nhiều nguyên cớ- mà nguyên cớ trực tiếp nhất, và cũng sâu xa nhất,
chính bởi Hà Nội có bốn mùa thật rõ rệt và đặc sắc, mà người ta có thể cảm nhận
được qua da thịt từng sự thay đổi nhỏ bé của hoa lá, mặt sông gương gương hồ,
con đường lối ngõ, những gương mặt người…”
Đặc biệt, trong
phần giới thiệu chân dung, độc giả sẽ được biết cụ thể hơn, rõ hơn về một hồn
thơ tài hoa Lý Phương Liên, một tên tuổi từng gây xôn xao dư luận trên thi đàn
những năm 70 của thế kỉ trước. Lý Phương Liên xuất hiện như “một ngôi sao băng”
rồi vụt tắt, mãi đến năm 2011 công chúng yêu thơ mới biết có một Lý Phương Liên
thật, đang hiện hữu trên cuộc đời này. Bạn đọc sẽ được tìm hiểu kỹ hơn về cuộc
đời và thơ của bà qua 7 bài viết của các tác giả: Hoàng Trung Thông, Phạm Đình
Ân, Trần Vân Hạc, Hoàng Xuân Họa, Nguyễn Văn Hòa, Nguyễn Anh Tuấn, Triệu Xuân.
Phần 2: Văn truyện
Với sự góp mặt của
19 tác giả: Tạ Duy Anh, Ngọc Bái, Lê Thế Biên, Văn Chinh, Phùng Thành Chủng, Lê
Bá Duy, Nguyễn Hiếu, Hoàng Xuân Họa, Nguyễn Minh Khiêm, Văn Thành Lê, Lại Văn
Long, Phùng Gia Lộc, Trần Nhương, Lê Xuân Quang, Bùi Ngọc Tấn, Võ Diệu Thanh,
Nhật Tuấn, Triệu Xuân, Phùng Hải Yến.
Trong phần văn truyện,
bạn đọc tiếp tục được thưởng thức những tác phẩm của những tác giả đã khá thành
danh và khẳng định chỗ đứng trên văn đàn. Những tác phẩm truyện của các tác giả
này họ khai thác ở nhiều đề tài, chủ đề khác nhau nhưng chung quy lại vẫn là đề
cập đến con người, sự sống và những mối quan hệ xã hội trong đời sống hiện nay.
Đọc những tác phẩm ở phần văn truyện chắc hẳn sẽ gợi lên cho người đọc nhiều
suy ngẫm về vấn đề đạo và đời trong đời sống con người hiện đại hôm nay.
34 tác giả với
38 bài văn góp mặt ở sách Văn Bạn Văn- Tập 1 thực sự là những
tác phẩm đáng để đọc.
Có lẽ sự thành công
của Văn Bạn Văn – Tập 1 nằm ngoài sự mong đợi của của những người
thực hiện tập sách. Rất tiếc vì dung lượng Tập sách có hạn nên đành gác lại một
số tác giả và tác phẩm khác. Hy vọng rằng những tác phẩm có giá trị chưa được
chọn ở tập này sẽ được chọn in ở các tập tiếp theo.
Tôi tin rằng trong
rừng sách bạt ngàn như hiện nay thì sách Văn Bạn Văn - Tập 1 sẽ
là tập sách mà những người yêu thích văn chương và các em học sinh, sinh viên
đọc sẽ thích.
Nguyễn Văn Hòa,
Trường phổ thông cấp 2-3 Xuân Phước,
Đồng Xuân, Phú Yên
